మైక్రాన్ సెమీకండక్టర్ ప్లాంట్ – క్విక్ డేటా

• ప్రారంభించిన ప్రదేశం: సానంద్, గుజరాత్.
• సంస్థ: మైక్రాన్ టెక్నాలజీ (అమెరికాకు చెందిన సెమీకండక్టర్ దిగ్గజం).
• ప్లాంట్ రకం: ATMP (Assembly, Test, Marking, and Packaging).
• ఉత్పత్తి: D-RAM మరియు NAND మెమరీ చిప్స్ (గ్లోబల్ డేటా సెంటర్లు మరియు AI అప్లికేషన్ల కోసం).
• ప్రాముఖ్యత: ఇది భారతదేశంలో వాణిజ్య ఉత్పత్తిని ప్రారంభించిన మొదటి ప్రధాన సెమీకండక్టర్ ప్యాకేజింగ్ యూనిట్.

కీలక పాలసీలు & ఒప్పందాలు

• ISM 2.0: ‘ఇండియా సెమీకండక్టర్ మిషన్ 2.0’ ద్వారా ఈ రంగానికి బడ్జెట్ మద్దతు లభిస్తోంది.
• పాక్స్ సిలికా (Pax Silica): భారత్ మరియు అమెరికా మధ్య కుదిరిన కీలక ఒప్పందం. దీని లక్ష్యం చిప్ టెక్నాలజీ మరియు క్లిష్టమైన ఖనిజాల సరఫరా వ్యవస్థను (Supply Chain) బలోపేతం చేయడం.
• విస్తరణ: సెమీకండక్టర్ ఇండియా ప్రోగ్రామ్ కింద ప్రస్తుతం 10 ప్రాజెక్టులకు ఆమోదం లభించింది. గుజరాత్‌తో పాటు ఉత్తరప్రదేశ్, అస్సాం, ఒడిశా మరియు పంజాబ్‌లలో కూడా ప్లాంట్లు రానున్నాయి.

పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యాంశాలు

• రెగ్యులేటర్ పోలిక: గత శతాబ్దానికి ‘చమురు’ (Oil) ఎలాగో, ఈ శతాబ్దానికి ‘మైక్రోచిప్స్’ (Microchips) అలా రెగ్యులేటర్లుగా ఉంటాయని ప్రధాని పేర్కొన్నారు.
• టైమ్‌లైన్: జూన్ 2023లో ఒప్పందం కుదుర్చుకోగా, ఫిబ్రవరి 2026 నాటికి వాణిజ్య ఉత్పత్తి ప్రారంభమైంది.
• క్లీన్‌రూమ్: ఈ ఫెసిలిటీ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ATMP క్లీన్‌రూమ్‌లలో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది.

జమ్మూ కాశ్మీర్ రంజీ ట్రోఫీ విజయం – ముఖ్యాంశాలు

వార్త: భారత దేశవాళీ క్రికెట్ టోర్నమెంట్ రంజీ ట్రోఫీ (Ranji Trophy) చరిత్రలో జమ్మూ కాశ్మీర్ జట్టు సరికొత్త చరిత్ర సృష్టించింది. 28 ఫిబ్రవరి 2026న ఈ జట్టు తన మొట్టమొదటి రంజీ ట్రోఫీ టైటిల్‌ను గెలుచుకుంది.

కీలక అంశాలు:

• చారిత్రాత్మక విజయం: రంజీ ట్రోఫీ ప్రారంభమైనప్పటి నుండి జమ్మూ కాశ్మీర్ జట్టు విజేతగా నిలవడం ఇదే తొలిసారి.
• ప్రధాని అభినందనలు: ఈ విజయం జట్టు యొక్క క్రమశిక్షణ, పట్టుదలకు నిదర్శనమని, ఈ ఘనత యువ అథ్లెట్లకు స్ఫూర్తినిస్తుందని ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ కొనియాడారు.
• ప్రాముఖ్యత: జమ్మూ కాశ్మీర్ ప్రాంతంలో పెరుగుతున్న క్రీడా నైపుణ్యానికి మరియు మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి ఈ విజయం ఒక మైలురాయిగా నిలిచింది.

పోటీ పరీక్షల కోసం క్విక్ డేటా:

• టోర్నమెంట్ పేరు: రంజీ ట్రోఫీ (భారతదేశపు ప్రీమియర్ ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్ ఛాంపియన్‌షిప్).
• 2025-26 విజేత: జమ్మూ కాశ్మీర్.
• రికార్డు: తొలిసారిగా టైటిల్ కైవసం.

జాతీయ HPV వ్యాక్సినేషన్ ప్రోగ్రామ్ – 2026

• ప్రారంభం: 28 ఫిబ్రవరి 2026 (అజ్మీర్, రాజస్థాన్ నుండి ప్రధాని మోదీ ప్రారంభించారు).
• లక్ష్యం: మహిళల్లో సర్వైకల్ క్యాన్సర్ (గర్భాశయ ముఖద్వార క్యాన్సర్) నివారణ.
• టార్గెట్ గ్రూప్: దేశవ్యాప్తంగా 14 ఏళ్ల వయస్సు గల సుమారు 1.15 కోట్ల మంది బాలికలు.
• వ్యాక్సిన్ పేరు: Gardasil-4 (గార్డాసిల్-4). ఇది ‘క్వాడ్రివాలెంట్’ వ్యాక్సిన్.
• నిర్వహణ: ప్రభుత్వ ఆరోగ్య కేంద్రాల్లో ఉచితంగా అందిస్తారు. దీని కోసం U-WIN డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫామ్‌లో రిజిస్ట్రేషన్ చేసుకోవాలి.

సర్వైకల్ క్యాన్సర్ – కీలక గణాంకాలు:

• భారతదేశంలో మహిళలకు వచ్చే క్యాన్సర్లలో ఇది రెండవ అత్యంత సాధారణ క్యాన్సర్.
• ప్రపంచవ్యాప్తంగా సర్వైకల్ క్యాన్సర్ మరణాలలో 25% భారతదేశంలోనే సంభవిస్తున్నాయి (ప్రతి 5 గురిలో ఒకరు భారతీయులే).
• ఇది హ్యూమన్ పాపిలోమా వైరస్ (HPV) సంక్రమణ వల్ల వస్తుంది. ముఖ్యంగా టైప్ 16 మరియు 18 వైరస్‌లు 80% కేసులకు కారణం.

వ్యాక్సిన్ విశేషాలు:

• Gardasil-4: ఇది HPV టైప్ 6, 11, 16 మరియు 18 నుండి రక్షణ ఇస్తుంది.
• సమర్థత: సర్వైకల్ క్యాన్సర్ నివారణలో ఇది 93% నుండి 100% వరకు ప్రభావవంతంగా పనిచేస్తుంది.
• భాగస్వామ్యం: ఈ వ్యాక్సిన్ సరఫరా కోసం భారత ప్రభుత్వం GAVI (The Vaccine Alliance) తో ఒప్పందం చేసుకుంది.
• దీనితో పాటు 160కి పైగా దేశాలు తమ జాతీయ ఇమ్యునైజేషన్ షెడ్యూల్‌లో HPV వ్యాక్సిన్‌ను చేర్చాయి.

పరీక్షల కోసం క్విక్ నోట్స్:

• మినహాయింపు: గర్భవతులు, ఈస్ట్ (Yeast) అలర్జీ ఉన్నవారు, మరియు ఇప్పటికే ఏదైనా HPV వ్యాక్సిన్ తీసుకున్న వారికి ఇది ఇవ్వరు.
• నిర్వహణ పోర్టల్: కోవిడ్ కోసం Co-WIN లాగే, సాధారణ టీకాల కోసం U-WIN పోర్టల్‌ను ఉపయోగిస్తారు.
• గుర్తు: టీకా వేసుకున్న తర్వాత ఎడమ చేతి చూపుడు వేలికి గుర్తు (Ink mark) పెడతారు.

జాతీయ సైన్స్ దినోత్సవం (National Science Day) – ఫిబ్రవరి 28

• నేపథ్యం: ప్రముఖ భారతీయ శాస్త్రవేత్త సర్ సి.వి. రామన్ (Sir CV Raman) 1928, ఫిబ్రవరి 28న ‘రామన్ ఎఫెక్ట్‘ (Raman Effect) కనుగొన్న సందర్భాన్ని పురస్కరించుకుని ఈ దినోత్సవం జరుపుకుంటారు.
• రామన్ ఎఫెక్ట్: కాంతి కిరణాలు ఒక పారదర్శక పదార్థం (ద్రవం లేదా ఘనం) గుండా ప్రయాణించినప్పుడు, కాంతి పరమాణువులతో తాకిడికి గురై దాని తరంగదైర్ఘ్యంలో (Wavelength) మార్పు రావడం. దీనినే ‘కాంతి పరిక్షేపణం’ (Scattering of Light) అంటారు.

ముఖ్యమైన మైలురాళ్లు:

• 1930: భౌతిక శాస్త్రంలో (Physics) సి.వి. రామన్‌కు నోబెల్ బహుమతి లభించింది. (సైన్స్ విభాగంలో నోబెల్ పొందిన మొదటి ఆసియావాసి).
• 1954: భారతదేశ అత్యున్నత పురస్కారం ‘భారతరత్న‘ లభించింది.
• 1986: భారత ప్రభుత్వం ఫిబ్రవరి 28ని జాతీయ సైన్స్ దినోత్సవంగా ప్రకటించింది (మొదటిసారి 1987లో నిర్వహించారు).

పరీక్షల కోసం క్విక్ ఫ్యాక్ట్స్:

• సి.వి. రామన్ పూర్తి పేరు: చంద్రశేఖర వెంకట రామన్.
• జన్మస్థలం: తిరుచిరాపల్లి, తమిళనాడు.
• పరిశోధనా సంస్థ: బెంగళూరులోని ‘రామన్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్’ వ్యవస్థాపకులు.

సిక్కిం ఆర్గానిక్ కాన్క్లేవ్ & ఇంటర్నేషనల్ బయ్యర్ సెల్లర్ మీట్ (IBSM) – 2026

• నిర్వహణ: గ్యాంగ్‌టక్ (సిక్కిం)లో APEDA (అగ్రికల్చరల్ అండ్ ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్ ప్రొడక్ట్స్ ఎక్స్‌పోర్ట్ డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీ), సిక్కిం ప్రభుత్వం మరియు IFOAM-Asia సంయుక్తంగా నిర్వహించాయి.
• నాలెడ్జ్ రిపోర్ట్ విడుదల: “Study on Supply Chain & Export Readiness for Organic Farm Products in Sikkim” అనే నివేదికను విడుదల చేశారు. దీనిని NLDSL (NICDC Logistics Data Services Ltd) రూపొందించింది.

కీలక అంశాలు:

• భాగస్వామ్యం: 17 దేశాల నుండి దాదాపు 40 మంది అంతర్జాతీయ కొనుగోలుదారులు (Buyers) పాల్గొన్నారు.
• ప్రదర్శనలోని ఉత్పత్తులు: పెద్ద యాలకులు (Large Cardamom), GI ట్యాగ్ పొందిన ‘డల్లె ఖుర్సాని‘ (Dalle Khursani – మిర్చి), సిక్కిం మాండరిన్, బుక్ వీట్ (Buckwheat), పసుపు మరియు ఆర్కిడ్లు.

సిక్కిం – ఆర్గానిక్ మైలురాళ్లు (Static GK):

• 2016: భారతదేశపు మొట్టమొదటి పూర్తి ఆర్గానిక్ రాష్ట్రంగా సిక్కిం అవతరించింది.
• 2018: ఐక్యరాజ్యసమితికి చెందిన FAO (Food and Agriculture Organization) నుండి సిక్కింకు ‘ఫ్యూచర్ పాలసీ గోల్డ్ అవార్డు‘ లభించింది.

సాంకేతిక అంశాలు:

• NPOP (National Programme for Organic Production): ఆర్గానిక్ ఉత్పత్తుల ఎగుమతులకు సంబంధించి 8వ ఎడిషన్ నిబంధనలపై అవగాహన కల్పించారు.
• లక్ష్యం: సిక్కిం ఆర్గానిక్ ఉత్పత్తులకు అంతర్జాతీయ మార్కెట్ కల్పించడం మరియు ఎగుమతి మౌలిక సదుపాయాలను బలోపేతం చేయడం.

UDISE+ జాతీయ సదస్సు (National Conference on UDISE+) – 2026

• నిర్వహణ: ఫిబ్రవరి 27 – 28, 2026.
• వేదిక: భువనేశ్వర్, ఒడిశా.
• నిర్వాహకులు: కేంద్ర విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ (MoE) మరియు ఒడిశా ప్రభుత్వ పాఠశాల విద్యా శాఖ.

UDISE+ అంటే ఏమిటి?

• పూర్తి పేరు: Unified District Information System for Education Plus.
• ఉద్దేశ్యం: పాఠశాల మౌలిక సదుపాయాలు, విద్యార్థుల నమోదు మరియు ఉపాధ్యాయుల ప్రొఫైల్‌లకు సంబంధించిన డేటాను సేకరించే అతిపెద్ద వ్యవస్థ.

సదస్సులోని కీలక అంశాలు:

• APAAR ID: విద్యార్థుల అభ్యాస ఫలితాలను (Learning Outcomes) మరియు డ్రాపౌట్‌లను ట్రాక్ చేయడానికి APAAR IDని UDISE+ తో అనుసంధానించడం.
• AI వినియోగం: డేటా ధృవీకరణ (Validation), ఆటోమేటెడ్ రిపోర్ట్ కార్డ్‌లు మరియు స్మార్ట్ హెల్ప్‌డెస్క్ కోసం ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) ను ఉపయోగించడం.
• డేటా హార్మోనైజేషన్: వివిధ విద్యా బోర్డులు (CBSE, NIOS, రాష్ట్ర బోర్డులు) మరియు పోర్టల్‌లను API ద్వారా UDISE+ తో అనుసంధానించడం.

రాష్ట్రాల ఉత్తమ పద్ధతులు (Best Practices):

• డేటా ఖచ్చితత్వం మరియు డ్యాష్‌బోర్డ్‌ల నిర్వహణలో ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, ఒడిశా, హర్యానా, ఉత్తరప్రదేశ్ మరియు కేరళ రాష్ట్రాలు తమ ఉత్తమ పద్ధతులను ప్రదర్శించాయి.

ముఖ్యమైన లక్ష్యాలు:

• Data Integrity: సమాచారం వాస్తవికంగా మరియు రియల్ టైమ్‌లో ఉండేలా చూడటం.
• NEP 2020: జాతీయ విద్యా విధానం (NEP) 2020 లక్ష్యాలను చేరుకోవడంలో UDISE+ డేటాను వ్యూహాత్మకంగా ఉపయోగించడం.

ప్రాజెక్ట్ చీతా: బోత్స్వానా నుండి 9 చిరుతపులుల రాక

• తాజా పరిణామం: 28 ఫిబ్రవరి 2026న ఆఫ్రికా దేశమైన బోత్స్వానా (Botswana) నుండి 9 చిరుతపులులను (6 ఆడ, 3 మగ) మధ్యప్రదేశ్‌లోని కునో నేషనల్ పార్క్కు తీసుకువచ్చారు.
• ప్రస్తుత జనాభా: ఈ కొత్త చేరికతో భారతదేశంలో మొత్తం చిరుతల సంఖ్య 48కి చేరింది. ఇందులో భారతదేశంలో జన్మించిన 28 పిల్లలు (Cubs) ఉండటం విశేషం.

ప్రాజెక్ట్ చీతా – మైలురాళ్లు:

1. సెప్టెంబర్ 17, 2022: నమీబియా నుండి 8 చిరుతలను తీసుకువచ్చారు (ప్రాజెక్ట్ ప్రారంభం).
2. ఫిబ్రవరి 2023: దక్షిణాఫ్రికా నుండి 12 చిరుతలను తీసుకువచ్చారు.
3. ఫిబ్రవరి 2026: బోత్స్వానా నుండి 9 చిరుతలను తీసుకువచ్చారు.

ముఖ్యమైన అంశాలు:

• రవాణా: బోత్స్వానా నుండి ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ (IAF) కు చెందిన C17 గ్లోబ్‌మాస్టర్ విమానం ద్వారా వీటిని గ్వాలియర్‌కు, అక్కడి నుండి హెలికాప్టర్ల ద్వారా కునోకు తరలించారు.
• లక్ష్యం: అంతరించిపోయిన చిరుతపులులను తిరిగి భారతదేశంలో పునరుద్ధరించడం మరియు గ్లోబల్ చీతా కన్జర్వేషన్‌లో భారత్‌ను భాగస్వామిని చేయడం.
• క్వారంటైన్: ప్రస్తుతం వీటిని కునోలోని క్వారంటైన్ ఎన్‌క్లోజర్‌లలో ఉంచారు. ఇక్కడ వాటి ఆరోగ్యాన్ని పర్యవేక్షించిన తర్వాత అడవిలోకి విడుదల చేస్తారు.

పరీక్షల కోసం క్విక్ ఫ్యాక్ట్స్:

• కునో నేషనల్ పార్క్: మధ్యప్రదేశ్.
• నోడల్ ఏజెన్సీ: నేషనల్ టైగర్ కన్జర్వేషన్ అథారిటీ (NTCA).
• చిరుతలను అందించిన దేశాలు: నమీబియా, దక్షిణాఫ్రికా మరియు బోత్స్వానా.

ఫార్మాకోవిజిలెన్స్ & మెటీరియోవిజిలెన్స్ జాతీయ సదస్సు – 2026

• నిర్వహణ: 27 – 28 ఫిబ్రవరి 2026.
• వేదిక: ఆంధ్రప్రదేశ్ మెడ్‌టెక్ జోన్ (AMTZ), విశాఖపట్నం.
• నిర్వాహకులు: ఇండియన్ ఫార్మాకోపియా కమిషన్ (IPC) మరియు AMTZ సంయుక్తంగా నిర్వహించాయి.

ముఖ్యాంశాలు:

• తొలి వార్షిక సదస్సు: ‘ఫార్మాకోవిజిలెన్స్ ప్రోగ్రామ్ ఆఫ్ ఇండియా’ (PvPI) మరియు ‘మెటీరియోవిజిలెన్స్ ప్రోగ్రామ్ ఆఫ్ ఇండియా’ (MvPI) ప్రాంతీయ కేంద్రాల మొట్టమొదటి జాతీయ వార్షిక సమావేశం ఇది.
• ADR PvPI 2.0 మొబైల్ యాప్: మందుల వల్ల కలిగే దుష్ప్రభావాలను (Adverse Drug Reactions – ADR) తక్షణమే రిపోర్ట్ చేయడానికి ఈ కొత్త మొబైల్ అప్లికేషన్‌ను ప్రారంభించారు.
• లక్ష్యం: దేశంలో ఔషధాల (Drugs) మరియు వైద్య పరికరాల (Medical Devices) భద్రతా వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడం.

ముఖ్యమైన పదజాలం (Terminology):

• Pharmacovigilance (PvPI): ఔషధాల వినియోగం వల్ల కలిగే దుష్ప్రభావాలను గుర్తించడం, అంచనా వేయడం మరియు నివారించే శాస్త్రం.
• Materiovigilance (MvPI): వైద్య పరికరాల (Medical Devices) వల్ల రోగులకు కలిగే అనర్థాలను పర్యవేక్షించే విభాగం.
• AMCs & MDMCs: అడ్వర్స్ డ్రగ్ రియాక్షన్ మానిటరింగ్ సెంటర్లు మరియు మెడికల్ డివైస్ మానిటరింగ్ సెంటర్లు.

పరీక్షల కోసం క్విక్ ఫ్యాక్ట్స్:

• IPC (Indian Pharmacopoeia Commission) ప్రధాన కార్యాలయం: ఘజియాబాద్, ఉత్తరప్రదేశ్.
• AMTZ (Andhra Pradesh MedTech Zone): ఇది విశాఖపట్నంలో ఉన్న ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద మెడికల్ డివైస్ మ్యానుఫ్యాక్చరింగ్ పార్కులలో ఒకటి.
• థీమ్: “Empowering India’s Pharmacovigilance and Materiovigilance: From Awareness to Action.”

PM MITRA పార్క్ – విరుదునగర్ (తమిళనాడు) అప్‌డేట్

• తాజా పరిణామం: తమిళనాడులోని విరుదునగర్ PM MITRA పార్కులో 190 ఎకరాల పారిశ్రామిక భూమిని 23 మంది పెట్టుబడిదారులకు కేటాయించారు.
• పెట్టుబడి: సుమారు ₹2,192 కోట్లు.
• ఉపాధి: ఈ ప్రాజెక్ట్ ద్వారా 15,000 మందికి ఉపాధి లభించే అవకాశం ఉంది.

PM MITRA పథకం – కీలక అంశాలు:

• పూర్తి పేరు: PM Mega Integrated Textile Region and Apparel (PM MITRA).
• లక్ష్యం: 5F విజన్ (Farm to Fibre to Factory to Fashion to Foreign) ద్వారా భారతదేశాన్ని గ్లోబల్ టెక్స్‌టైల్ హబ్‌గా మార్చడం.
• మొత్తం పార్కులు: దేశవ్యాప్తంగా 7 మెగా పార్కులను ఏర్పాటు చేస్తున్నారు.
• ఎంపికైన రాష్ట్రాలు: తమిళనాడు, తెలంగాణ, గుజరాత్, కర్ణాటక, మధ్యప్రదేశ్, ఉత్తరప్రదేశ్ మరియు మహారాష్ట్ర.

విరుదునగర్ పార్క్ ప్రత్యేకతలు:

• ZLD (Zero Liquid Discharge): పర్యావరణ పరిరక్షణ కోసం 15 MLD సామర్థ్యం గల వ్యర్థజల శుద్ధి ప్లాంట్.
• సౌర విద్యుత్: 20 మెగావాట్ల సోలార్ పవర్ ప్లాంట్ ఏర్పాటు.
• కనెక్టివిటీ: ఇది జాతీయ రహదారి NH 44 పై ఉంది మరియు తూత్తుకుడి (Tuticorin) ఓడరేవుకు దగ్గరగా ఉంది.
• గడువు: ఈ పార్కును డిసెంబర్ 2027 నాటికి పూర్తి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.

పోటీ పరీక్షల కోసం క్విక్ ఫ్యాక్ట్స్:

• తెలంగాణలో PM MITRA పార్క్ ఎక్కడ ఉంది? – వరంగల్ (కాకతీయ మెగా టెక్స్‌టైల్ పార్క్).
• నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర జౌళి శాఖ (Ministry of Textiles).
• నిర్వహణ నమూనా: ఇది కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల భాగస్వామ్యంతో SPV (Special Purpose Vehicle) ద్వారా నడపబడుతుంది.