Daily Current Affairs in Telugu ఫిబ్రవరి 5 కరెంట్ అఫైర్స్ 2026

1. చారిత్రక ప్రాముఖ్యత (Historical Significance)

• చౌరీ చౌరా ఉదంతం (1922): 1922 ఫిబ్రవరి 5న ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని గోరఖ్‌పూర్ సమీపంలో గల చౌరీ చౌరాలో నిరసనకారులు పోలీస్ స్టేషన్‌కు నిప్పు పెట్టారు. ఈ ఘటనలో 22 మంది పోలీసులు మరణించారు.
  • ఫలితం: అహింసా మార్గాన్ని నమ్మే మహాత్మా గాంధీ ఈ హింసాత్మక ఘటనతో కలత చెంది, తన సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమాన్ని (Non-Cooperation Movement) 1922 ఫిబ్రవరి 12న నిలిపివేస్తున్నట్లు ప్రకటించారు.
• మీర్ జాఫర్ మరణం (1765): బెంగాల్ నవాబు మరియు ప్లాసీ యుద్ధంలో బ్రిటిష్ వారికి సహకరించిన మీర్ జాఫర్ 1765 ఫిబ్రవరి 5న మరణించాడు.
• మెక్సికో రాజ్యాంగం (1917): ప్రపంచ చరిత్రలో భాగంగా, మెక్సికో తన ప్రస్తుత రాజ్యాంగాన్ని 1917 ఫిబ్రవరి 5న ఆమోదించింది.
• ప్రపంచ న్యూటెల్లా దినోత్సవం (World Nutella Day): అంతర్జాతీయంగా ఫిబ్రవరి 5ను వరల్డ్ న్యూటెల్లా డేగా జరుపుకుంటారు

వరల్డ్ న్యూటెల్లా డే (World Nutella Day) అనేది అంతర్జాతీయంగా ఒక విభిన్నమైన మరియు ఆసక్తికరమైన దినోత్సవం.

దీని గురించి మరిన్ని ఆసక్తికరమైన పాయింట్లు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

• ప్రారంభం: దీనిని 2007లో సారా రోసో (Sara Rosso) అనే అమెరికన్ బ్లాగర్ ప్రారంభించారు. ఆమెకు న్యూటెల్లా అంటే ఉన్న ఇష్టంతో ఈ రోజును సెలబ్రేట్ చేయడం మొదలుపెట్టారు.
• ఎందుకు జరుపుకుంటారు?: ఇది కేవలం ఒక బ్రాండ్ గురించి మాత్రమే కాదు, సోషల్ మీడియాలో రెసిపీలను పంచుకోవడం మరియు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న న్యూటెల్లా అభిమానులను ఏకం చేయడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
• నిర్వహణ: ప్రస్తుతం దీనిని అధికారికంగా ‘ఫెర్రెరో’ (Ferrero) సంస్థ నిర్వహిస్తోంది.

ఇతర ముఖ్యమైన ఫిబ్రవరి 5 అంశాలు (క్విక్ చెక్):

సంవత్సరం	సంఘటన
1922	చౌరీ చౌరా ఉదంతం – భారత స్వాతంత్రోద్యమంలో అత్యంత కీలక మలుపు.
1917	మెక్సికో రాజ్యాంగం ఆమోదం పొందిన రోజు.
1971	అపోలో 14 వ్యోమనౌక చంద్రునిపై ల్యాండ్ అయిన రోజు.

రాష్ట్రపతి ఒడిశా పర్యటన – ముఖ్యాంశాలు

ముఖ్య సమాచారం:

• పర్యటించిన ప్రాంతం: రైరంగ్‌పూర్, మయూర్ భంజ్ జిల్లా, ఒడిశా.
• సందర్భం: వివిధ అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుల ప్రారంభోత్సవం మరియు శంకుస్థాపన.

I. మౌలిక సదుపాయాలు & విద్యా ప్రాజెక్టులు:

ప్రాజెక్టు పేరు	స్వభావం
MSCB యూనివర్సిటీ IT క్యాంపస్	ప్రారంభోత్సవం
ఆయుష్ (AYUSH) ఆసుపత్రి & ఆయుర్వేద కళాశాల	శంకుస్థాపన
ఒడిశా అగ్రికల్చర్ యూనివర్సిటీ (OUAT) క్యాంపస్	శంకుస్థాపన
ఆర్కరీ సెంటర్ (విలువిద్య కేంద్రం)	శంకుస్థాపన
వ్యసన విముక్తి కేంద్రం (De-addiction Centre)	శంకుస్థాపన

II. ప్రభుత్వ పథకాలు & విధానాలు (ప్రసంగంలోని అంశాలు):

• పూర్వోదయ (Purvodaya): తూర్పు భారత రాష్ట్రాల అభివృద్ధికి ఉద్దేశించిన విజన్.
• PM వన్ ధన్ యోజన: 90కి పైగా అటవీ ఉత్పత్తులకు కనీస మద్దతు ధర (MSP) కల్పన.
• PM-JANMAN: PVTG (ఆదిమ గిరిజన తెగల) సంక్షేమం కోసం అమలు చేస్తున్న పథకం.
• మైక్రో క్రెడిట్ స్కీమ్: గిరిజన స్వయం సహాయక బృందాలకు రుణాల పంపిణీ.
• డిజిటల్ కనెక్టివిటీ: గిరిజన గ్రామాల్లో 4G ఇంటర్నెట్ సదుపాయం.

III. లక్ష్యాలు:

• వికసిత్ భారత్: 2047 నాటికి అభివృద్ధి చెందిన భారత్ నిర్మాణం.
• మహిళా సాధికారత: ‘ట్రైబల్ ఉమెన్ ఎంపవర్‌మెంట్ స్కీమ్’ ద్వారా మహిళలకు తక్కువ వడ్డీకి రుణాలు.

యువ సహకార్ మరియు స్వయంశక్తి సహకార్ పథకాల ముఖ్యాంశాలు

అమలు చేయు సంస్థ: నేషనల్ కోఆపరేటివ్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ (NCDC).

1. యువ సహకార్ పథకం (Yuva Sahakar Scheme)

• ఉద్దేశ్యం: కొత్తగా ఏర్పడిన సహకార సంఘాలలో నూతన ఆలోచనలు (Innovative Ideas) మరియు స్టార్టప్‌లను ప్రోత్సహించడం.
• ముఖ్య గణాంకాలు (FY 2024-25): * విడుదలైన నిధులు: ₹165.91 లక్షలు.
  • లబ్ధిదారుల సంఖ్య: 11,010.
  • అత్యధిక లబ్ధిదారులు గల రాష్ట్రం: మధ్యప్రదేశ్ (6,172).

2. స్వయంశక్తి సహకార్ పథకం (Swayamshakti Sahakar Scheme)

• ఉద్దేశ్యం: * మహిళా స్వయం సహాయక బృందాలకు (SHGs) తక్కువ వడ్డీకి బ్యాంక్ రుణాలు అందించడం.
  • పేదలకు సరసమైన ఆర్థిక సేవలు కల్పించి, స్థిరమైన జీవనోపాధిని పెంపొందించడం.
• ముఖ్య గణాంకాలు (FY 2024-25): * విడుదలైన నిధులు: ₹1,754.60 కోట్లు.
  • లబ్ధిదారుల సంఖ్య: 3,15,211.
  • ముఖ్య గమనిక: ఆంధ్రప్రదేశ్ ఈ పథకం కింద భారీగా నిధులు (₹1,100 కోట్లు) పొందింది.

పరీక్షల కోసం క్విక్ డేటా టేబుల్ (FY 2024-25)

పథకం పేరు	ప్రధాన లక్ష్యం	నిధులు (సుమారు)	లబ్ధిదారులు
యువ సహకార్	యువత/నవకల్పనలు	₹1.65 కోట్లు	11,010
స్వయంశక్తి సహకార్	మహిళా SHGs	₹1,754 కోట్లు	3.15 లక్షలు

గమనిక: రాజ్యసభలో కేంద్ర సహకార శాఖ మంత్రి శ్రీ అమిత్ షా గారు ఈ వివరాలను వెల్లడించారు.

భారత్ – కిర్గిజిస్తాన్ సంయుక్త విన్యాసాలు: ఖంజర్ (KHANJAR)

ముఖ్య సమాచారం:

• ఎడిషన్: 13వ ఎడిషన్.
• తేదీలు: 04 ఫిబ్రవరి నుండి 17 ఫిబ్రవరి 2026 వరకు.
• వేదిక: మిస్సామారి (Missamari), అస్సాం, భారతదేశం.
• స్వభావం: వార్షిక సంయుక్త ప్రత్యేక దళాల శిక్షణ (Annual Joint Special Forces Exercise). ఇది భారత్ మరియు కిర్గిజిస్తాన్‌లలో ప్రత్యామ్నాయంగా (Alternatively) జరుగుతుంది.

పాల్గొంటున్న దళాలు:

• భారత్: పారాచూట్ రెజిమెంట్ (స్పెషల్ ఫోర్సెస్) – 20 మంది సిబ్బంది.
• కిర్గిజిస్తాన్: ILBRIS స్పెషల్ ఫోర్సెస్ బ్రిగేడ్ – 20 మంది సిబ్బంది.

ప్రధాన లక్ష్యాలు:

1. కౌంటర్ టెర్రరిజం: పట్టణ మరియు పర్వత ప్రాంతాలలో ఉగ్రవాద వ్యతిరేక కార్యకలాపాలపై అనుభవాన్ని పంచుకోవడం.
2. నైపుణ్యాల అభివృద్ధి: స్నైపింగ్ (Sniping), కాంప్లెక్స్ బిల్డింగ్ ఇంటర్వెన్షన్ మరియు మౌంటైన్ క్రాఫ్ట్‌లో శిక్షణ.
3. రక్షణ సంబంధాలు: అంతర్జాతీయ ఉగ్రవాదం మరియు తీవ్రవాదాన్ని ఎదుర్కోవడంలో రెండు దేశాల మధ్య రక్షణ సంబంధాలను బలోపేతం చేయడం.

పరీక్షల కోసం క్విక్ పాయింట్స్:

• ఖంజర్ ఏ దేశాల మధ్య జరుగుతుంది? భారత్ మరియు కిర్గిజిస్తాన్.
• 13వ ఎడిషన్ ఎక్కడ జరుగుతోంది? అస్సాం (మిస్సామారి).
• గత ఎడిషన్ (12వ): మార్చి 2025లో కిర్గిజిస్తాన్‌లో జరిగింది.

INS సుదర్శిని: లోకాయన్ 26 (LOKAYAN 26)

ముఖ్యాంశాలు:

• నౌక పేరు: INS సుదర్శిని (భారత నౌకాదళ శిక్షణ నౌక – Sail Training Ship).
• మిషన్ పేరు: లోకాయన్ 26 (Lokayan 26).
• వార్తల్లోని అంశం: ఈ పర్యటనలో భాగంగా ఒమన్‌లోని సలాలా (Salalah) ఓడరేవుకు చేరుకుంది. ఇది ఈ యాత్రలో మొదటి అంతర్జాతీయ పోర్ట్ కాల్.

పర్యటన వివరాలు:

• ప్రారంభం: 20 జనవరి 2026న కొచ్చి (Kochi) హోమ్ పోర్ట్ నుండి బయలుదేరింది.
• వ్యవధి: 10 నెలల పాటు సాగే సుదీర్ఘ సముద్ర యాత్ర.
• ముఖ్య ఉద్దేశ్యం: 1. భారతదేశపు గొప్ప సముద్ర వారసత్వాన్ని (Maritime Heritage) ప్రపంచానికి చాటడం.

2. అంతర్జాతీయ నౌకాదళ సహకారాన్ని మరియు దౌత్య సంబంధాలను (Maritime Diplomacy) బలోపేతం చేయడం.

ఒమన్ పర్యటన ప్రాధాన్యత:

• భారత్ మరియు ఒమన్ మధ్య ఉన్న వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని పటిష్టం చేయడం.
• ఈ పర్యటనలో రాయల్ నేవీ ఆఫ్ ఒమన్‌తో వృత్తిపరమైన శిక్షణ మరియు పరస్పర చర్చలు జరుగుతాయి.

పరీక్షల కోసం క్విక్ బిట్స్:

• లోకాయన్ 26 దేనికి సంబంధించింది? INS సుదర్శిని నౌక చేపట్టే అంతర్జాతీయ సముద్ర యాత్ర.
• మొదటి అంతర్జాతీయ స్టాప్ ఎక్కడ? సలాలా ఓడరేవు, ఒమన్.
• INS సుదర్శిని రకం: ఇది ఒక ‘సెయిల్ ట్రైనింగ్ షిప్’ (గాలి తెరల సహాయంతో నడిచే శిక్షణ నౌక).

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పర్యాటక ప్రాజెక్టుల అభివృద్ధి

ప్రధాన పథకాలు: స్వదేశ్ దర్శన్ (SD), స్వదేశ్ దర్శన్ 2.0, ప్రసాద్ (PRASHAD), మరియు SASCI.

1. బౌద్ధ వారసత్వ ప్రదేశాల అభివృద్ధి (Buddhist Circuit):

• పథకం: స్వదేశ్ దర్శన్ (బౌద్ధ సర్క్యూట్).
• కవర్ చేయబడిన ప్రాంతాలు: శాలిహుండం, బావికొండ, బొజ్జన్నకొండ, అమరావతి, అనుపు.
• స్థితి: దీని కోసం ₹35.24 కోట్లు కేటాయించగా, పనులు పూర్తి (Physically Complete) అయ్యాయి.
• కొత్త ప్రాజెక్టు: నాగార్జున సాగర్‌లో సాంస్కృతిక అనుభూతిని పెంపొందించడానికి CBDD పథకం కింద ₹25 కోట్లు మంజూరయ్యాయి.

2. ‘ప్రసాద్‘ (PRASHAD) పథకం కింద ఆధ్యాత్మిక అభివృద్ధి:

పుణ్యక్షేత్రాల అభివృద్ధి కోసం ఉద్దేశించిన ఈ పథకం కింద మంజూరైన నిధులు:

• అమరావతి (గుంటూరు): ₹27.77 కోట్లు (పూర్తయింది).
• శ్రీశైలం: ₹43.08 కోట్లు (పూర్తయింది).
• సింహాచలం (విశాఖపట్నం): ₹54.04 కోట్లు (అమలులో ఉంది).
• అన్నవరం: ₹25.33 కోట్లు (అమలులో ఉంది).

3. ఇతర కీలక ప్రాజెక్టులు (కోస్టల్ & ఐకానిక్ సెంటర్స్):

• కోస్టల్ సర్క్యూట్: కాకినాడ (హోప్ ఐలాండ్, కోరింగ), నెల్లూరు (పులికాట్ సరస్సు, మైపాడు) ప్రాంతాల్లో ప్రాజెక్టులు పూర్తయ్యాయి.
• సూర్యలంక బీచ్ (బాపట్ల): ₹97.52 కోట్లతో అభివృద్ధి పనులు జరుగుతున్నాయి.
• గండికోట & రాజమహేంద్రవరం (హేవ్‌లాక్ బ్రిడ్జ్): SASCI పథకం కింద వీటిని అంతర్జాతీయ స్థాయి ‘ఐకానిక్ టూరిస్ట్ సెంటర్లు’గా అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.
• అరకు (బొర్రా గుహలు): ₹29.88 కోట్లతో పనులు జరుగుతున్నాయి.

పరీక్షల కోసం ముఖ్యమైన అబ్రివియేషన్లు (Abbreviations):

1. PRASHAD: Pilgrimage Rejuvenation and Spiritual Heritage Augmentation Drive.
2. Swadesh Darshan: స్వదేశీ పర్యాటకాన్ని ప్రోత్సహించే థీమ్ బేస్డ్ సర్క్యూట్ పథకం.
3. SASCI: Special Assistance to States for Capital Investment.
4. CBDD: Challenge Based Destination Development.

క్విక్ డేటా (మొత్తం నిధులు – సుమారు):

• బౌద్ధ సర్క్యూట్: ₹35 కోట్లు.
• అమరావతి (PRASHAD): ₹27 కోట్లు.
• గండికోట అభివృద్ధి: ₹77 కోట్లు.

బాల వివాహ ముక్త భారత్ (BVMB) – ముఖ్య సమాచారం

• ప్రారంభం: నవంబర్ 27, 2024.
• లక్ష్యం: భారతదేశాన్ని బాల్య వివాహ రహిత దేశంగా తీర్చిదిద్దడం.
• 100 రోజుల ప్రత్యేక ప్రచారం: డిసెంబర్ 4, 2025న ప్రారంభమైంది.
• ముఖ్య గణాంకాలు (ఫిబ్రవరి 4, 2026 నాటికి):
  • అవగాహన కార్యక్రమాల ద్వారా 6 కోట్ల మంది పౌరులకు చేరువయ్యారు.
  • బాల్య వివాహాలకు వ్యతిరేకంగా 28 లక్షల మంది ప్రతిజ్ఞ (Pledge) చేశారు.
  • పోర్టల్‌లో 60,700 మంది బాల్య వివాహ నిషేధ అధికారులు (CMPOs) నమోదు చేసుకున్నారు.

ప్రచార దశలు (Three Spells):

దశ	కాలవ్యవధి	ప్రధాన అంశం (Theme)
దశ-1	నవంబర్ 27 – డిసెంబర్ 31, 2025	పాఠశాలలు, కళాశాలల్లో అవగాహన, వ్యాసరచన పోటీలు, ప్రతిజ్ఞలు.
దశ-2	జనవరి 1 – జనవరి 31, 2026	మతపరమైన సంస్థలు, కేటరర్లు, డీజేలు, టెంట్ హౌస్ నిర్వాహకులతో అవగాహన.
దశ-3	ఫిబ్రవరి 1 – మార్చి 8, 2026	గ్రామ పంచాయతీలు, మున్సిపల్ వార్డులలో ‘బాల్య వివాహ రహిత’ తీర్మానాలు చేయడం.

కీలక యంత్రాంగాలు & హెల్ప్‌లైన్లు:

• డిజిటల్ పోర్టల్: stopchildmarriage.wcd.gov.in (బాల్య వివాహాలను నివేదించడానికి).
• చైల్డ్ హెల్ప్‌లైన్: 1098 (24×7 అత్యవసర సేవ).
• నేషనల్ లీగల్ హెల్ప్‌లైన్: 15100 (ఉచిత న్యాయ సహాయం కోసం).
• వుమెన్ హెల్ప్‌లైన్: 181 (ERSS-112తో అనుసంధానించబడింది).

చట్టపరమైన నేపథ్యం:

• బాల్య వివాహ నిషేధ చట్టం (PCMA), 2006: దీనిని సమర్థవంతంగా అమలు చేయడం కోసం CMPOs, పోలీసులు, ఆశా (ASHA) కార్యకర్తలు మరియు ANMలకు శిక్షణ ఇస్తున్నారు.
• మిషన్ శక్తి (Mission Shakti): దీని కింద ‘బేటీ బచావో బేటీ పడావో’ (BBBP) కార్యక్రమం ద్వారా లింగ సమానత్వంపై అవగాహన కల్పిస్తున్నారు.

పరీక్షల కోసం క్విక్ బిట్స్:

• BVMB పోర్టల్ ఉద్దేశ్యం: బాల్య వివాహాల నివేదన మరియు CMPOల వివరాల నిక్షిప్తం.
• ముగింపు లక్ష్యం: ‘వికసిత్ భారత్ – 2047’ విజన్‌లో భాగంగా బాలికల విద్య మరియు సాధికారతను పెంపొందించడం.

బేటీ బచావో బేటీ పడావో (BBBP) – ముఖ్యాంశాలు

• ప్రారంభం: జనవరి 22, 2015.
• ప్రధాన ఉద్దేశ్యం: శిశు లింగ నిష్పత్తి (Child Sex Ratio – CSR) తగ్గుదలని అరికట్టడం మరియు బాలికల సాధికారతను పెంపొందించడం.
• మిషన్ శక్తి (Mission Shakti): ప్రస్తుతం ఈ పథకం ‘మిషన్ శక్తి’లోని ‘సంబల్‘ (SAMBAL) వర్టికల్ కింద కొనసాగుతోంది.

కీలక గణాంకాలు (Latest Progress):

రాజ్యసభలో వెల్లడించిన నివేదిక ప్రకారం 2014-15 నుండి 2024-25 మధ్య సాధించిన మార్పులు:

1. జనన సమయంలో లింగ నిష్పత్తి (Sex Ratio at Birth – SRB):
   1. 2014-15లో: 918
   1. 2024-25లో: 929 (జాతీయ స్థాయిలో మెరుగుపడింది).
2. సెకండరీ స్థాయిలో బాలికల స్థూల నమోదు నిష్పత్తి (Gross Enrolment Ratio):
   1. 2014-15లో: 75.51%
   1. 2024-25లో: 80.2%.

NITI Aayog మూల్యాంకనం (Evaluation):

• 2019 నుండి 2024 ఆర్థిక సంవత్సరాల మధ్య ఈ పథకంపై నీతి ఆయోగ్ థర్డ్-పార్టీ మూల్యాంకనం నిర్వహించింది.
• లింగపరమైన సవాళ్లను ఎదుర్కోవడంలో ‘మిషన్ శక్తి’లోని సంబల్ విభాగాన్ని అత్యంత ప్రభావవంతమైనదిగా ఈ అధ్యయనం గుర్తించింది.

పరీక్షల కోసం క్విక్ బిట్స్:

అంశం	వివరాలు
నిర్వహణ శాఖ	మహిళా మరియు శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ (MWCD)
తాజా SRB (2024-25)	929
సంబల్ (SAMBAL)	మహిళల రక్షణ మరియు భద్రత కోసం ఉద్దేశించిన మిషన్ శక్తి విభాగం
లక్ష్యం	వికసిత్ భారత్ విజన్ కోసం బాలికల విద్య మరియు నైపుణ్యాభివృద్ధి

కేంద్ర బడ్జెట్ 2026-27: రసాయన పార్కుల ఏర్పాటు

భారతదేశాన్ని ప్రపంచ రసాయన తయారీ కేంద్రంగా మార్చే లక్ష్యంతో ప్రభుత్వం ఈ బడ్జెట్‌లో కీలక ప్రకటనలు చేసింది.

1. మూడు కొత్త కెమికల్ పార్కులు (3 New Chemical Parks):

• పథకం: రాష్ట్రాల సహకారంతో మూడు ప్రత్యేక కెమికల్ పార్కులను ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయనుంది.
• ఎంపిక విధానం: వీటిని ఛాలెంజ్–బేస్డ్ రూట్ (Challenge-based route) ద్వారా ఎంపిక చేస్తారు. అంటే ఉత్తమమైన ప్రతిపాదనలు, స్థలం అందించే రాష్ట్రాలకు ప్రాధాన్యత ఉంటుంది.
• నమూనా: ఇవి క్లస్టర్–బేస్డ్, ప్లగ్–అండ్–ప్లే (Plug-and-Play) మోడల్‌లో ఉంటాయి. అంటే పరిశ్రమలకు అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలు (విద్యుత్, నీరు, వ్యర్థాల నిర్వహణ) ముందే సిద్ధంగా ఉంటాయి.
• బడ్జెట్ కేటాయింపు: ఈ ఆర్థిక సంవత్సరానికి (FY 2026-27) ₹600 కోట్లు ప్రాథమికంగా కేటాయించారు.

2. కార్బన్ క్యాప్చర్ (CCUS) – గ్రీన్ ఇనిషియేటివ్:

• కేటాయింపు: రాబోయే 5 ఏళ్లలో ₹20,000 కోట్లు ఈ టెక్నాలజీ కోసం వెచ్చించనున్నారు.
• లక్ష్యం: రసాయనాలు, స్టీల్, సిమెంట్, రిఫైనరీలు మరియు పవర్ సెకటార్లలో వెలువడే కార్బన్ ఉద్గారాలను తగ్గించడం.
• విధానం: కర్మాగారాల నుండి వెలువడే కార్బన్ డై ఆక్సైడ్‌ను పట్టుకుని (Capture), దానిని తిరిగి వాడటం లేదా భూగర్భంలో భద్రపరచడం.

3. రసాయన రంగం – ప్రస్తుత స్థితి:

• ప్రపంచ రసాయన ఉత్పత్తిలో భారత్ 6వ స్థానంలో, ఆసియాలో 3వ స్థానంలో ఉంది.
• దేశ జీడీపీలో ఈ రంగం వాటా సుమారు 7%.
• ప్రస్తుతం ఆంధ్రప్రదేశ్ (విశాఖపట్నం), గుజరాత్ (దహేజ్), ఒడిశా (పారాదీప్)లలో PCPIR (పెట్రోలియం, కెమికల్స్ అండ్ పెట్రోకెమికల్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ రీజియన్స్) విజయవంతంగా నడుస్తున్నాయి.

పరీక్షల కోసం ముఖ్యమైన ముఖ్యాంశాలు:

అంశం	వివరాలు
కొత్త కెమికల్ పార్కులు	3 (రాష్ట్రాల సహకారంతో)
కేటాయించిన నిధులు	₹600 కోట్లు (FY27)
CCUS నిధులు	₹20,000 కోట్లు (5 ఏళ్లకు)
లక్ష్యం	దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గించడం, మేక్ ఇన్ ఇండియా బలోపేతం.
ముఖ్యమైన క్లస్టర్లు	ప్లాస్టిక్ పార్కులు, బల్క్ డ్రగ్ పార్కులు (ఏపీలో ఉన్నాయి), PCPIRలు.

ముఖ్య గమనిక: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని విశాఖపట్నం ఇప్పటికే రసాయన మరియు పెట్రోకెమికల్ రంగంలో కీలక కేంద్రంగా ఉంది. కొత్తగా రాబోయే మూడు పార్కులలో ఒక దానిని పొందేందుకు ఏపీకి బలమైన అవకాశం ఉంది.

Other Important Updates

• క్రాఫోర్డ్ ప్రైజ్ 2026 (Crafoord Prize): భారత సంతతికి చెందిన శాస్త్రవేత్త వీరభద్రన్ రామనాథన్ (Veerabhadran Ramanathan) ఈ ప్రతిష్టాత్మక అవార్డును గెలుచుకున్నారు. దీనిని భూగర్భ శాస్త్రంలో ‘నోబెల్’గా భావిస్తారు. వాతావరణ మార్పులపై ఆయన చేసిన పరిశోధనలకు గాను ఈ గౌరవం దక్కింది.
• ఎలోన్ మస్క్ (Elon Musk): ప్రపంచ చరిత్రలోనే $800 బిలియన్ల నికర విలువను దాటిన తొలి వ్యక్తిగా ఎలోన్ మస్క్ రికార్డు సృష్టించారు.
• యస్ బ్యాంక్ (Yes Bank) MD & CEO: వినయ్ మురళీధర్ టోన్సే (Vinay Muralidhar Tonse) యస్ బ్యాంక్ కొత్త ఎండీ మరియు సీఈఓగా నియమితులయ్యారు. దీనికి RBI ఆమోదం తెలిపింది. (గతంలో ఈయన SBI మేనేజింగ్ డైరెక్టర్‌గా పనిచేశారు).