ఫిన్లాండ్ అధ్యక్షుడి భారత పర్యటన

• ప్రముఖ వ్యక్తి: అలెగ్జాండర్ స్టబ్ (Alexander Stubb).
• హోదా: ఫిన్లాండ్ అధ్యక్షుడు.
• ప్రధాన కార్యక్రమం: రైసినా డైలాగ్ 2026 (Raisina Dialogue).
• పాత్ర: రైసినా డైలాగ్‌లో కీనోట్ అడ్రస్ (Keynote Address) చేయనున్నారు.
• అంశాలు: ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు మరియు వాణిజ్య బలోపేతం.

ముఖ్యమైన స్టాటిక్ బిట్స్:

• ఫిన్లాండ్ రాజధాని: హెల్సింకి (Helsinki).
• కరెన్సీ: యూరో.
• NATO: ఫిన్లాండ్ ఇటీవల నాటోలో చేరిన 31వ సభ్య దేశం.

భారత్-జపాన్ CEPA 7వ జాయింట్ కమిటీ సమావేశం (మార్చి 2026)

• సమావేశం: 7వ ఇండియా-జపాన్ CEPA (Comprehensive Economic Partnership Agreement) జాయింట్ కమిటీ భేటీ.
• వేదిక: టోక్యో, జపాన్ (మార్చి 2, 2026).
• భారత ప్రతినిధి: రాజేష్ అగర్వాల్ (వాణిజ్య శాఖ కార్యదర్శి).
• ప్రధానాంశాలు: * ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం మరియు పెట్టుబడుల పెంపు.
  • భారత్ నుండి టెక్స్‌టైల్స్, ఫార్మాస్యూటికల్స్, వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల ఎగుమతులపై దృష్టి.
  • CEPA (సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందం) పూర్తిస్థాయి ప్రయోజనాలను పొందడం.
• అనుబంధ కార్యక్రమాలు: ‘ట్రేడ్ అండ్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ రోడ్‌షో’ (CII మరియు కీడన్రెన్ సహకారంతో నిర్వహణ).

ముఖ్యమైన స్టాటిక్ బిట్స్:

• CEPA: భారత్ మరియు జపాన్ మధ్య ఈ ఒప్పందం 2011 నుండి అమలులో ఉంది.
• Raisina Dialogue 2026: ఇదే సమయంలో న్యూఢిల్లీలో జరుగుతున్న మరో కీలక దౌత్య సదస్సు.
• రాజధాని: టోక్యో.
• కరెన్సీ: యెన్ (Yen).

జనౌషధి సప్తాహ 2026 – ముఖ్యాంశాలు

• కార్యక్రమం: 8వ జనౌషధి దివస్ (మార్చి 7) పురస్కరించుకుని మార్చి 1 నుండి 5 వరకు ‘జనౌషధి సప్తాహ’ నిర్వహిస్తున్నారు.
• నిర్వహణ: ఫార్మాస్యూటికల్స్ & మెడికల్ డివైజెస్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇండియా (PMBI), రసాయనాలు మరియు ఎరువుల మంత్రిత్వ శాఖ.
• ప్రధాన చర్యలు: దేశవ్యాప్తంగా 250 ప్రాంతాలలో ఉచిత ఆరోగ్య శిబిరాలు, రక్తపోటు (BP), షుగర్ మరియు థైరాయిడ్ పరీక్షలు.
• ముఖ్య ఉద్దేశ్యం: సరసమైన ధరల్లో నాణ్యమైన జెనరిక్ మందులపై అవగాహన కల్పించడం.

ప్రధాన మంత్రి భారతీయ జనౌషధి పరియోజన (PMBJP) – పరీక్షాంశాలు:

• లక్ష్యం: బ్రాండెడ్ మందులతో పోలిస్తే తక్కువ ధరకే నాణ్యమైన జెనరిక్ మందులను అందించడం.
• ప్రస్తుత స్థితి: దేశవ్యాప్తంగా 18,000 పైగా జనౌషధి కేంద్రాలు (PMBJKs) అందుబాటులో ఉన్నాయి.
• భవిష్యత్తు లక్ష్యం: మార్చి 2027 నాటికి ఈ కేంద్రాల సంఖ్యను 25,000 కు పెంచాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
• సువిధ శానిటరీ ప్యాడ్లు: ఈ పథకం కింద కేవలం రూ. 1/- కే నాణ్యమైన శానిటరీ ప్యాడ్లను పంపిణీ చేస్తున్నారు.

స్టాటిక్ బిట్:

• జనౌషధి దివస్: ప్రతి సంవత్సరం మార్చి 7న జరుపుకుంటారు.

జాతీయ భద్రతా దినోత్సవం (National Safety Day) – పరీక్షాంశాలు

• తేదీ: మార్చి 4.
• నిర్వహణ: నేషనల్ సేఫ్టీ కౌన్సిల్ (NSC).
• ఉద్దేశ్యం: పని ప్రదేశాల్లో భద్రత, ప్రమాదాల నివారణ మరియు పర్యావరణ పరిరక్షణపై అవగాహన కల్పించడం.
• చారిత్రక నేపథ్యం: 1966 మార్చి 4న నేషనల్ సేఫ్టీ కౌన్సిల్ స్థాపించబడిన రోజుకు గుర్తుగా, 1972 నుండి ప్రతి ఏటా ఈ దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటున్నారు.
• జాతీయ భద్రతా వారం: మార్చి 4 నుండి మార్చి 10 వరకు ‘నేషనల్ సేఫ్టీ వీక్’గా నిర్వహిస్తారు.

ముఖ్యమైన స్టాటిక్ బిట్:

• నేషనల్ సేఫ్టీ కౌన్సిల్ (NSC): దీనిని కేంద్ర కార్మిక మరియు ఉపాధి మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో ఏర్పాటు చేశారు. దీని ప్రధాన కార్యాలయం ముంబైలో ఉంది.

ప్రపంచ ఊబకాయం దినోత్సవం (World Obesity Day) – పరీక్షాంశాలు

• తేదీ: మార్చి 4.
• నిర్వహణ: వరల్డ్ ఒబేసిటీ ఫెడరేషన్.
• ముఖ్యమైన నివేదిక (2026): బాల్య ఊబకాయం (Childhood Obesity) గణాంకాల ప్రకారం భారత్, అమెరికాను అధిగమించి ప్రపంచంలో రెండవ (2nd) స్థానానికి చేరుకుంది.
  • (గమనిక: చైనా మొదటి స్థానంలో ఉంది).
• ప్రధాన కారణం: అధిక కేలరీల ఆహారం మరియు శారీరక శ్రమ లేకపోవడం (Sedentary lifestyle).

స్టాటిక్ బిట్స్:

• BMI (Body Mass Index): ఊబకాయాన్ని కొలిచే ప్రమాణం.
  • $BMI \ge 25$ ఉంటే ఓవర్ వెయిట్ (Overweight).
  • $BMI \ge 30$ ఉంటే ఒబేసిటీ (Obesity).
• లక్ష్యం: 2030 నాటికి ఊబకాయం పెరుగుదలను అరికట్టడం (WHO లక్ష్యం).

వాటర్ క్రిమేషన్ (Water Cremation) – పరీక్షాంశాలు

• వార్తల్లో అంశం: యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ (UK)లో వాటర్ క్రిమేషన్ లేదా ఆల్కలైన్ హైడ్రోలిసిస్ (Alkaline Hydrolysis)కు చట్టబద్ధత కల్పించిన మొదటి దేశంగా స్కాట్లాండ్ నిలిచింది.
• ప్రత్యామ్నాయ పేర్లు: దీనిని ‘లీక్విఫికేషన్’ (Liquefaction), ‘గ్రీన్ క్రిమేషన్’ లేదా ‘రెసోమేషన్’ అని కూడా పిలుస్తారు.
• పద్ధతి: మృతదేహాన్ని నీరు మరియు పొటాషియం హైడ్రాక్సైడ్ మిశ్రమంతో కూడిన ప్రెజర్డ్ చాంబర్‌లో ఉంచి, దాదాపు 160°C ఉష్ణోగ్రత వద్ద కరిగిస్తారు.
• ప్రయోజనం: * ఇది పర్యావరణహితమైన పద్ధతి (Eco-friendly).
  • సాంప్రదాయ దహన సంస్కారాలతో పోలిస్తే 90% తక్కువ శక్తి వినియోగించబడుతుంది.
  • కార్బన్ ఉద్గారాలు (CO2) విడుదల కావు.

పోటీ పరీక్షల కోణంలో కీ-పాయింట్స్:

• మొదటి దేశం (UKలో): స్కాట్లాండ్.
• రసాయన ప్రక్రియ: ఆల్కలైన్ హైడ్రోలిసిస్ (Alkaline Hydrolysis).
• పర్యావరణ ప్రాముఖ్యత: గ్రీన్ హౌస్ వాయువుల నియంత్రణ.

UNESCO-MeitY AI Readiness నివేదిక – పరీక్షాంశాలు

• నివేదిక విడుదల: UNESCO మరియు భారత ఎలక్ట్రానిక్స్ & ఐటీ మంత్రిత్వ శాఖ (MeitY) సంయుక్తంగా విడుదల చేశాయి.
• అంశం: భారతదేశపు ‘AI Readiness’ (కృత్రిమ మేధ సిద్ధత).
• కీలక గణాంకాలు:
  • ప్రపంచ AI ప్రతిభలో (Global AI Talent) భారతదేశ వాటా 16%.
  • ప్రపంచవ్యాప్తంగా AI నైపుణ్యాలు కలిగిన వ్యక్తుల సంఖ్యలో భారత్ అగ్రగామి దేశాలలో ఒకటిగా ఉంది.
• ముఖ్య ఉద్దేశ్యం: భారత్‌లో AI అభివృద్ధికి ఉన్న అవకాశాలు, మౌలిక సదుపాయాలు మరియు సవాళ్లను అంచనా వేయడం.
• సిఫార్సులు: నైతిక AI (Ethical AI) వినియోగం మరియు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో AI అక్షరాస్యతను పెంచడం.

పోటీ పరీక్షల కోణంలో ముఖ్యమైనవి:

• MeitY మంత్రి: (ప్రస్తుత కేంద్ర మంత్రి పేరును గమనించండి).
• UNESCO ప్రధాన కార్యాలయం: పారిస్, ఫ్రాన్స్.
• INDIAai: ఇది భారత ప్రభుత్వపు నేషనల్ AI పోర్టల్.

చారిత్రక విగ్రహం వాపసు – పరీక్షాంశాలు

• విగ్రహం: సెయింట్ తిరుమంగై ఆళ్వార్ (Saint Thirumangai Alvar) కాంస్య విగ్రహం.
• కాలం: 16వ శతాబ్దం (చోళుల అనంతర కాలపు కళాఖండం).
• తిరిగి ఇచ్చిన సంస్థ: అష్మోలియన్ మ్యూజియం (Ashmolean Museum), ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్శిటీ, యూకే.
• నేపథ్యం: ఈ విగ్రహం తమిళనాడులోని ఒక ఆలయం నుండి దొంగిలించబడిందని ఆధారాలు లభించడంతో, భారత ప్రభుత్వం చేసిన విజ్ఞప్తి మేరకు దీనిని అధికారికంగా అప్పగించారు.

పోటీ పరీక్షల కోణంలో కీ–పాయింట్స్:

• తిరుమంగై ఆళ్వార్: ఈయన వైష్ణవ సంప్రదాయానికి చెందిన 12 మంది ఆళ్వార్లలో చివరి వారు.
• సాంస్కృతిక దౌత్యం: ఇటీవల విదేశాల నుండి భారతదేశానికి తిరిగి వస్తున్న పురాతన కళాఖండాల పరంపరలో ఇది ఒక భాగం.
• మ్యూజియం ఉన్న ప్రదేశం: అష్మోలియన్ మ్యూజియం – ఆక్స్‌ఫర్డ్, ఇంగ్లాండ్.

తమిళనాడు – మొదటి ‘డార్క్ స్కై పార్క్’ (పరీక్షాంశాలు)

• వార్త: తమిళనాడులోని కొల్లి హిల్స్ (Kolli Hills) లో ఆ రాష్ట్రపు మొట్టమొదటి ‘డార్క్ స్కై పార్క్‘ ను ప్రారంభించారు.
• ఉద్దేశ్యం: కాంతి కాలుష్యం (Light Pollution) లేని ప్రాంతాలను గుర్తించి, అక్కడ రాత్రిపూట నక్షత్రాలను వీక్షించేలా ఖగోళ పర్యాటకాన్ని (Astro-tourism) ప్రోత్సహించడం.
• ప్రాముఖ్యత: ఆకాశ పరిశీలనకు అనువైన వాతావరణాన్ని కల్పించడం ద్వారా శాస్త్రవేత్తలకు, పర్యాటకులకు మరియు విద్యార్థులకు మేలు జరుగుతుంది.

పోటీ పరీక్షల కోణంలో కీ-పాయింట్స్:

• మొదటి పార్క్ (తమిళనాడులో): కొల్లి హిల్స్ (నమక్కల్ జిల్లా).
• భారతదేశంలో మొదటి డార్క్ స్కై రిజర్వ్: లడఖ్‌లోని హన్లే (Hanle) – దీనిని ‘హన్లే డార్క్ స్కై రిజర్వ్’ అని పిలుస్తారు.
• భారతదేశంలో మొదటి డార్క్ స్కై పార్క్: మహారాష్ట్రలోని పెంచ్ టైగర్ రిజర్వ్ (Pench Tiger Reserve) – ఇది దేశంలో మొదటిది మరియు ఆసియాలో ఐదవది.

ముఖ్యమైన స్టాటిక్ బిట్:

• కొల్లి హిల్స్: ఇవి తూర్పు కనుమలలో (Eastern Ghats) భాగంగా ఉన్నాయి. ఇక్కడ ప్రసిద్ధ ‘అగయ గంగ’ జలపాతం ఉంది.

మైక్రాన్ (Micron) సెమికండక్టర్ ప్లాంట్ – పరీక్షాంశాలు (మార్చి 5, 2026)

• ముఖ్యాంశం: గుజరాత్‌లో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద సెమికండక్టర్ క్లీన్ రూమ్ (Semiconductor Clean Room) ను మైక్రాన్ టెక్నాలజీ సంస్థ ప్రారంభించింది.
• ప్రాంతం: సానంద్ (Sanand), గుజరాత్.
• క్లీన్ రూమ్ అంటే ఏమిటి?: సెమికండక్టర్ చిప్‌ల తయారీకి అవసరమైన దుమ్ము, కాలుష్యం లేని అత్యంత పరిశుభ్రమైన వాతావరణం కలిగిన ప్రయోగశాల/గది.
• ప్రాధాన్యత: * భారతదేశాన్ని గ్లోబల్ సెమికండక్టర్ హబ్‌గా మార్చడంలో ఇది కీలక అడుగు.
  • ఇది దేశీయంగా చిప్‌ల అసెంబ్లీ, టెస్టింగ్ మరియు ప్యాకేజింగ్ (ATMP) సామర్థ్యాన్ని పెంచుతుంది.

పోటీ పరీక్షల కోణంలో కీ-పాయింట్స్:

• సంస్థ: మైక్రాన్ టెక్నాలజీ (ఇది అమెరికాకు చెందిన ప్రముఖ మెమరీ చిప్ తయారీ సంస్థ).
• ముఖ్యమైన పథకం: ఈ ప్లాంట్ ‘ఇండియా సెమికండక్టర్ మిషన్‘ (ISM) కింద స్థాపించబడింది.
• గుజరాత్ ప్రాధాన్యత: భారతదేశపు మొదటి సెమికండక్టర్ పాలసీని ప్రకటించిన రాష్ట్రం గుజరాత్.

Source: PIB