Philosophical Foundations of EducationSpecial DSC

Relationship of philosophy with educational practices

విద్య- తత్వశాస్త్రంమధ్యసంబంధం Relationship of philosophy with educational practices

1.2 విద్యతత్వశాస్త్రం మధ్య సంబంధం (Relationship with Educational Practices)

విద్య మరియు తత్వశాస్త్రం ఒకే నాణేనికి ఉన్న రెండు పార్శ్వాలు. తత్వశాస్త్రం అనేది సిద్ధాంత పరమైనది (Theoretic side) కాగా, విద్య అనేది ఆచరణాత్మక పరమైనది (Practical side).

  • లక్ష్యాల నిర్ణయం: విద్య ఏ లక్ష్యాలను సాధించాలో తత్వశాస్త్రం నిర్ణయిస్తుంది.
  • బోధనా పద్ధతులు: ఒక విద్యావేత్త అనుసరించే తత్వాన్ని బట్టి వారి బోధనా పద్ధతులు (ఉదా: ప్రకృతివాదం – క్రీడా పద్ధతి) మారుతుంటాయి.
  • పాఠ్యప్రణాళిక (Curriculum): సమాజానికి ఏ రకమైన జ్ఞానం అవసరమో తత్వశాస్త్రం నిర్దేశిస్తుంది.
  • క్రమశిక్షణ: విద్యార్థికి ఎలాంటి క్రమశిక్షణ ఉండాలో (స్వయం క్రమశిక్షణ లేదా కఠిన క్రమశిక్షణ) తత్వశాస్త్రం వివరిస్తుంది.
Meaning and definition of Educational Philosophy – Special DSC Quiz – విద్యా తాత్విక పునాదులు
15:00
Special DSC: విద్యా తాత్విక పునాదులు (Philosophical Foundations) | 20 MCQs
1. ‘Education’ మరియు ‘Philosophy’ ఒకే నాణేనికి ఉన్న రెండు పార్శ్వాలు అని పేర్కొన్నది ఎవరు?
జవాబు: జేమ్స్ రాస్. వివరణ: తత్వశాస్త్రం అనేది ‘సిద్ధాంతం’ అయితే, విద్య అనేది దాని ‘ఆచరణ’ అని రాస్ అభివర్ణించారు.
2. RCI నిబంధనల ప్రకారం, ప్రత్యేక విద్యలో ‘ఇంద్రియ శిక్షణ’ (Sensory Training) ఏ వాదంపై ఆధారపడి ఉంటుంది?
జవాబు: ప్రకృతివాదం. వివరణ: జ్ఞానేంద్రియాలు జ్ఞానానికి ద్వారాలు అని నమ్మే ప్రకృతివాదం, CWSN పిల్లలకు ఇంద్రియ శిక్షణను సిఫార్సు చేస్తుంది.
3. “తత్వశాస్త్రం అనేది విజ్ఞానాలన్నింటికీ విజ్ఞానం” అని నిర్వచించింది ఎవరు?
జవాబు: ఫిక్టే. వివరణ: అన్ని శాస్త్రాలకు పునాది మరియు సారము తత్వశాస్త్రమే అని ఫిక్టే భావన.
4. ‘చేసి నేర్చుకోవడం’ (Learning by Doing) ద్వారా సామాజిక సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించడం ఏ వాద లక్ష్యం?
జవాబు: వ్యవహారికసత్తావాదం. వివరణ: జాన్ డ్యూయీ ప్రతిపాదించిన ఈ వాదం అనుభవపూర్వక అభ్యసనానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది.
5. CWSN పిల్లలను సానుభూతితో కాకుండా ‘హక్కుల దృక్పథం’తో చూడాలని చెప్పే తాత్విక చింతన ఏది?
జవాబు: మానవతావాదం. వివరణ: మానవతావాదం ప్రతి వ్యక్తి యొక్క గౌరవాన్ని, స్వయం ప్రతిపత్తిని గౌరవిస్తుంది.
6. తత్వశాస్త్రంలోని ఏ శాఖ ‘విలువల’ గురించి అధ్యయనం చేస్తుంది?
జవాబు: Axiology. వివరణ: ఆక్సియాలజీ అనేది నైతిక, సౌందర్య మరియు సామాజిక విలువల గురించి చర్చిస్తుంది.
7. “సత్యం, శివం, సుందరం” అనే శాశ్వత విలువలను విశ్వసించే వాదం ఏది?
జవాబు: ఆదర్శవాదం. వివరణ: ఆదర్శవాదం ఆధ్యాత్మిక ప్రపంచానికి మరియు శాశ్వత విలువలకే ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది.
8. విద్య యొక్క ‘గమ్యాలను’ (Aims) నిర్ణయించేది ఏది?
జవాబు: తత్వశాస్త్రం. వివరణ: తత్వశాస్త్రం ‘ఎందుకు’ బోధించాలో చెబితే, మనస్తత్వ శాస్త్రం ‘ఎలా’ బోధించాలో చెబుతుంది.
9. సమ్మిళిత విద్య (Inclusive Education) ప్రధానంగా ఏ తాత్విక పునాదిపై నిర్మించబడింది?
జవాబు: సమానత్వం మరియు సామాజిక న్యాయం. వివరణ: అందరికీ సమాన అవకాశాలు కల్పించాలనే ప్రజాస్వామ్య సూత్రమే దీనికి ఆధారం.
10. “నిశ్శబ్ద పాఠశాల” మరియు ప్రకృతితో మమేకమైన విద్యను బలపరిచిన వారు?
జవాబు: రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్. వివరణ: ఠాగూర్ ప్రకృతివాదాన్ని అనుసరించి శాంతినికేతన్ స్థాపించారు.
11. ‘Philo’ మరియు ‘Sophia’ ఏ భాషకు చెందిన పదాలు?
జవాబు: గ్రీకు. వివరణ: గ్రీకు భాషలో ఫిలో అంటే ప్రేమ, సోఫియా అంటే జ్ఞానం.
12. ఉపాధ్యాయుడిని ‘తోటమాలి’తో పోల్చిన విద్యావాదం ఏది?
జవాబు: ఆదర్శవాదం. వివరణ: ఫ్రోబెల్ వంటి ఆదర్శవాదులు ఉపాధ్యాయుడిని ఒక తోటమాలిగా, పాఠశాలను కిండర్ గార్డెన్ గా భావించారు.
13. అభ్యసన ప్రక్రియలో ‘జ్ఞాన మీమాంస’ (Epistemology) దేనిని వివరిస్తుంది?
జవాబు: జ్ఞానాన్ని పొందే మార్గాలు. వివరణ: ఇది జ్ఞానం యొక్క స్వభావం, పరిమితులు మరియు ప్రామాణికతను చర్చిస్తుంది.
14. “ప్రకృతి మాత వద్దకు తిరిగి వెళ్ళండి” (Back to Nature) అన్నది ఎవరి నినాదం?
జవాబు: రూసో. వివరణ: కృత్రిమ సామాజిక నియమాల కంటే సహజ సిద్ధమైన ప్రకృతి విద్యే మిన్న అని రూసో భావన.
15. ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు ‘దైనందిన జీవిత కృత్యాలు’ (ADL) నేర్పడం ఏ వాదానికి దగ్గరగా ఉంటుంది?
జవాబు: వ్యవహారికసత్తావాదం. వివరణ: ఉపయోగకరమైన, క్రియాశీలకమైన అంశాలను బోధించాలని ప్రయోజనవాదం చెబుతుంది.
16. “విద్య అనేది ఒక త్రిధ్రువ ప్రక్రియ” అని చెప్పిన విద్యావేత్త?
జవాబు: జాన్ డ్యూయీ. వివరణ: ఉపాధ్యాయుడు, విద్యార్థి మరియు సమాజం అనే మూడు ధ్రువాల మధ్య విద్య జరుగుతుంది.
17. ‘ఎమిలీ’ (Emile) అనే గ్రంథం దేనిని వివరిస్తుంది?
జవాబు: సహజమైన లేదా ప్రకృతి విద్య. వివరణ: రూసో రాసిన ఈ గ్రంథం శిశు కేంద్రిత విద్యకు పునాది.
18. “ఆరోగ్యవంతమైన శరీరంలో ఆరోగ్యవంతమైన మనస్సు” – ఇది ఎవరి వాక్యం?
జవాబు: అరిస్టాటిల్. వివరణ: శారీరక దారుఢ్యం మరియు మానసిక స్థితి విద్యకు ప్రధానమని ఆయన నమ్మారు.
19. విద్యార్థికి ‘స్వయం క్రమశిక్షణ’ (Self-discipline) ఉండాలని కోరుకునే వాదం ఏది?
జవాబు: ప్రకృతివాదం / మానవతావాదం. వివరణ: బాహ్య ఒత్తిడి కంటే సహజమైన స్వేచ్ఛలో క్రమశిక్షణ అలవడాలని ఈ వాదాలు చెబుతాయి.
20. “తత్వశాస్త్రం అనేది విద్య యొక్క సాధారణ సిద్ధాంతం” అని అన్నది ఎవరు?
జవాబు: జాన్ డ్యూయీ. వివరణ: విద్య మరియు తత్వశాస్త్రం యొక్క విడదీయలేని బంధాన్ని డ్యూయీ ఇలా వివరించారు.

ముఖ్య గమనికలు:

  1. RCI దృక్పథం: ప్రశ్నలు 2, 5, 9 మరియు 15 నేరుగా Special Education మరియు Inclusive Education తాత్వికతకు సంబంధించినవి.
  2. అకాడమీ స్టాండర్డ్: ప్రశ్నలు 1, 3, 16 మరియు 18 తెలుగు అకాడమీ “విద్యా దృక్పథాలు” పుస్తకంలో తరచుగా కనిపించే ప్రామాణిక బిట్స్.
  3. NCERT మాడ్యూల్స్: సమ్మిళిత విద్య (Inclusive Education) కు సంబంధించిన ప్రశ్నలు ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన మాడ్యూల్స్ ఆధారంగా రూపొందించబడ్డాయి.

మరిన్ని Special DSC స్టడీ మెటీరియల్స్ కోసం examchamps.in ను ఫాలో అవ్వండి!

గమనిక: Special DSC మరియు ఇతర పోటీ పరీక్షల నోటిఫికేషన్లు, మోడల్ పేపర్స్ , బిట్ బ్యాంక్స్ , లేటెస్ట్ అప్‌డేట్స్, ఉచిత స్టడీ మెటీరియల్ మరియు డైలీ క్విజ్ కోసం నేరుగా మీ మొబైల్‌కు అందాలంటే మా సోషల్ మీడియా గ్రూపుల్లో జాయిన్ అవ్వండి.

  • 📱 Join our WhatsApp Group: [ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి – Join]
  • ✈️ Join our Telegram Channel: [ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి – Join]
  • 📺 YouTube: [మా YouTube ఛానెల్‌ని సబ్‌స్క్రైబ్ చేసుకోండి – ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి – Subscribe]

మీ స్నేహితులకు కూడా ఈ సమాచారాన్ని షేర్ చేయండి! 🚀

లేటెస్ట్అప్‌డేట్స్మిస్అవ్వకండి!

Spread the love

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *