Philosophical Foundations of EducationSpecial DSC

Relationship of philosophy with educational practices

విద్య- తత్వశాస్త్రంమధ్యసంబంధం Relationship of philosophy with educational practices

1.2 విద్య – తత్వశాస్త్రం మధ్య సంబంధం (Relationship with Educational Practices)

విద్య మరియు తత్వశాస్త్రం ఒకే నాణేనికి ఉన్న రెండు పార్శ్వాలు. తత్వశాస్త్రం అనేది సిద్ధాంత పరమైనది (Theoretic side) కాగా, విద్య అనేది ఆచరణాత్మక పరమైనది (Practical side).

  • లక్ష్యాల నిర్ణయం: విద్య ఏ లక్ష్యాలను సాధించాలో తత్వశాస్త్రం నిర్ణయిస్తుంది.
  • బోధనా పద్ధతులు: ఒక విద్యావేత్త అనుసరించే తత్వాన్ని బట్టి వారి బోధనా పద్ధతులు (ఉదా: ప్రకృతివాదం – క్రీడా పద్ధతి) మారుతుంటాయి.
  • పాఠ్యప్రణాళిక (Curriculum): సమాజానికి ఏ రకమైన జ్ఞానం అవసరమో తత్వశాస్త్రం నిర్దేశిస్తుంది.
  • క్రమశిక్షణ: విద్యార్థికి ఎలాంటి క్రమశిక్షణ ఉండాలో (స్వయం క్రమశిక్షణ లేదా కఠిన క్రమశిక్షణ) తత్వశాస్త్రం వివరిస్తుంది.
Meaning and definition of Educational Philosophy – Special DSC Quiz – విద్యా తాత్విక పునాదులు
15:00
Special DSC: విద్యా తాత్విక పునాదులు (Philosophical Foundations) | 20 MCQs
1. ‘Education’ మరియు ‘Philosophy’ ఒకే నాణేనికి ఉన్న రెండు పార్శ్వాలు అని పేర్కొన్నది ఎవరు?
జవాబు: జేమ్స్ రాస్. వివరణ: తత్వశాస్త్రం అనేది ‘సిద్ధాంతం’ అయితే, విద్య అనేది దాని ‘ఆచరణ’ అని రాస్ అభివర్ణించారు.
2. RCI నిబంధనల ప్రకారం, ప్రత్యేక విద్యలో ‘ఇంద్రియ శిక్షణ’ (Sensory Training) ఏ వాదంపై ఆధారపడి ఉంటుంది?
జవాబు: ప్రకృతివాదం. వివరణ: జ్ఞానేంద్రియాలు జ్ఞానానికి ద్వారాలు అని నమ్మే ప్రకృతివాదం, CWSN పిల్లలకు ఇంద్రియ శిక్షణను సిఫార్సు చేస్తుంది.
3. “తత్వశాస్త్రం అనేది విజ్ఞానాలన్నింటికీ విజ్ఞానం” అని నిర్వచించింది ఎవరు?
జవాబు: ఫిక్టే. వివరణ: అన్ని శాస్త్రాలకు పునాది మరియు సారము తత్వశాస్త్రమే అని ఫిక్టే భావన.
4. ‘చేసి నేర్చుకోవడం’ (Learning by Doing) ద్వారా సామాజిక సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించడం ఏ వాద లక్ష్యం?
జవాబు: వ్యవహారికసత్తావాదం. వివరణ: జాన్ డ్యూయీ ప్రతిపాదించిన ఈ వాదం అనుభవపూర్వక అభ్యసనానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది.
5. CWSN పిల్లలను సానుభూతితో కాకుండా ‘హక్కుల దృక్పథం’తో చూడాలని చెప్పే తాత్విక చింతన ఏది?
జవాబు: మానవతావాదం. వివరణ: మానవతావాదం ప్రతి వ్యక్తి యొక్క గౌరవాన్ని, స్వయం ప్రతిపత్తిని గౌరవిస్తుంది.
6. తత్వశాస్త్రంలోని ఏ శాఖ ‘విలువల’ గురించి అధ్యయనం చేస్తుంది?
జవాబు: Axiology. వివరణ: ఆక్సియాలజీ అనేది నైతిక, సౌందర్య మరియు సామాజిక విలువల గురించి చర్చిస్తుంది.
7. “సత్యం, శివం, సుందరం” అనే శాశ్వత విలువలను విశ్వసించే వాదం ఏది?
జవాబు: ఆదర్శవాదం. వివరణ: ఆదర్శవాదం ఆధ్యాత్మిక ప్రపంచానికి మరియు శాశ్వత విలువలకే ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది.
8. విద్య యొక్క ‘గమ్యాలను’ (Aims) నిర్ణయించేది ఏది?
జవాబు: తత్వశాస్త్రం. వివరణ: తత్వశాస్త్రం ‘ఎందుకు’ బోధించాలో చెబితే, మనస్తత్వ శాస్త్రం ‘ఎలా’ బోధించాలో చెబుతుంది.
9. సమ్మిళిత విద్య (Inclusive Education) ప్రధానంగా ఏ తాత్విక పునాదిపై నిర్మించబడింది?
జవాబు: సమానత్వం మరియు సామాజిక న్యాయం. వివరణ: అందరికీ సమాన అవకాశాలు కల్పించాలనే ప్రజాస్వామ్య సూత్రమే దీనికి ఆధారం.
10. “నిశ్శబ్ద పాఠశాల” మరియు ప్రకృతితో మమేకమైన విద్యను బలపరిచిన వారు?
జవాబు: రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్. వివరణ: ఠాగూర్ ప్రకృతివాదాన్ని అనుసరించి శాంతినికేతన్ స్థాపించారు.
11. ‘Philo’ మరియు ‘Sophia’ ఏ భాషకు చెందిన పదాలు?
జవాబు: గ్రీకు. వివరణ: గ్రీకు భాషలో ఫిలో అంటే ప్రేమ, సోఫియా అంటే జ్ఞానం.
12. ఉపాధ్యాయుడిని ‘తోటమాలి’తో పోల్చిన విద్యావాదం ఏది?
జవాబు: ఆదర్శవాదం. వివరణ: ఫ్రోబెల్ వంటి ఆదర్శవాదులు ఉపాధ్యాయుడిని ఒక తోటమాలిగా, పాఠశాలను కిండర్ గార్డెన్ గా భావించారు.
13. అభ్యసన ప్రక్రియలో ‘జ్ఞాన మీమాంస’ (Epistemology) దేనిని వివరిస్తుంది?
జవాబు: జ్ఞానాన్ని పొందే మార్గాలు. వివరణ: ఇది జ్ఞానం యొక్క స్వభావం, పరిమితులు మరియు ప్రామాణికతను చర్చిస్తుంది.
14. “ప్రకృతి మాత వద్దకు తిరిగి వెళ్ళండి” (Back to Nature) అన్నది ఎవరి నినాదం?
జవాబు: రూసో. వివరణ: కృత్రిమ సామాజిక నియమాల కంటే సహజ సిద్ధమైన ప్రకృతి విద్యే మిన్న అని రూసో భావన.
15. ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు ‘దైనందిన జీవిత కృత్యాలు’ (ADL) నేర్పడం ఏ వాదానికి దగ్గరగా ఉంటుంది?
జవాబు: వ్యవహారికసత్తావాదం. వివరణ: ఉపయోగకరమైన, క్రియాశీలకమైన అంశాలను బోధించాలని ప్రయోజనవాదం చెబుతుంది.
16. “విద్య అనేది ఒక త్రిధ్రువ ప్రక్రియ” అని చెప్పిన విద్యావేత్త?
జవాబు: జాన్ డ్యూయీ. వివరణ: ఉపాధ్యాయుడు, విద్యార్థి మరియు సమాజం అనే మూడు ధ్రువాల మధ్య విద్య జరుగుతుంది.
17. ‘ఎమిలీ’ (Emile) అనే గ్రంథం దేనిని వివరిస్తుంది?
జవాబు: సహజమైన లేదా ప్రకృతి విద్య. వివరణ: రూసో రాసిన ఈ గ్రంథం శిశు కేంద్రిత విద్యకు పునాది.
18. “ఆరోగ్యవంతమైన శరీరంలో ఆరోగ్యవంతమైన మనస్సు” – ఇది ఎవరి వాక్యం?
జవాబు: అరిస్టాటిల్. వివరణ: శారీరక దారుఢ్యం మరియు మానసిక స్థితి విద్యకు ప్రధానమని ఆయన నమ్మారు.
19. విద్యార్థికి ‘స్వయం క్రమశిక్షణ’ (Self-discipline) ఉండాలని కోరుకునే వాదం ఏది?
జవాబు: ప్రకృతివాదం / మానవతావాదం. వివరణ: బాహ్య ఒత్తిడి కంటే సహజమైన స్వేచ్ఛలో క్రమశిక్షణ అలవడాలని ఈ వాదాలు చెబుతాయి.
20. “తత్వశాస్త్రం అనేది విద్య యొక్క సాధారణ సిద్ధాంతం” అని అన్నది ఎవరు?
జవాబు: జాన్ డ్యూయీ. వివరణ: విద్య మరియు తత్వశాస్త్రం యొక్క విడదీయలేని బంధాన్ని డ్యూయీ ఇలా వివరించారు.

ముఖ్య గమనికలు:

  1. RCI దృక్పథం: ప్రశ్నలు 2, 5, 9 మరియు 15 నేరుగా Special Education మరియు Inclusive Education తాత్వికతకు సంబంధించినవి.
  2. అకాడమీ స్టాండర్డ్: ప్రశ్నలు 1, 3, 16 మరియు 18 తెలుగు అకాడమీ “విద్యా దృక్పథాలు” పుస్తకంలో తరచుగా కనిపించే ప్రామాణిక బిట్స్.
  3. NCERT మాడ్యూల్స్: సమ్మిళిత విద్య (Inclusive Education) కు సంబంధించిన ప్రశ్నలు ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన మాడ్యూల్స్ ఆధారంగా రూపొందించబడ్డాయి.

మరిన్ని Special DSC స్టడీ మెటీరియల్స్ కోసం examchamps.in ను ఫాలో అవ్వండి!

గమనిక: Special DSC మరియు ఇతర పోటీ పరీక్షల నోటిఫికేషన్లు, మోడల్ పేపర్స్ , బిట్ బ్యాంక్స్ , లేటెస్ట్ అప్‌డేట్స్, ఉచిత స్టడీ మెటీరియల్ మరియు డైలీ క్విజ్ కోసం నేరుగా మీ మొబైల్‌కు అందాలంటే మా సోషల్ మీడియా గ్రూపుల్లో జాయిన్ అవ్వండి.

  • 📱 Join our WhatsApp Group: [ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి – Join]
  • ✈️ Join our Telegram Channel: [ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి – Join]
  • 📺 YouTube: [మా YouTube ఛానెల్‌ని సబ్‌స్క్రైబ్ చేసుకోండి – ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి – Subscribe]

మీ స్నేహితులకు కూడా ఈ సమాచారాన్ని షేర్ చేయండి! 🚀

లేటెస్ట్అప్‌డేట్స్మిస్అవ్వకండి!

Spread the love

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *